منوي اصلي



چگونه زعفران بکاریم
امتیاز کاربران به این مطلب: / 250
ضعیفعالی 

چگونه زعفران بکاریم
زعفران گیاهی از خانواده زنبقیان است که از راه پیاز تکثیر می شود.زعفران گیاهی چند ساله است؛زیرا به مدت 4تا12سال محصول می دهد.دوره فعالیت پیاز زعفران هر سال از اوایل آبان تا اردیبهشت سال آینده است.گلدهی وبرداشت محصول از اواخر مهر ماه تا اواسط آبان صورت می گیرد.
با شروع فصل گرم برگها زرد وخشک میشوند؛ ولی پیازها سالم می مانند،به اصطلاح خواب تابستانی آغاز میشود.
زعفران در مناطق گرم وخشک قابل کشت وپرورش است.گل زعفران نخستین قسمتی است که در اوایل فصل پاییزظاهر میشود.

چگونه زعفران بکاریم - jkmt.ir
در سال اول کشت،به علت ضعیف بودن پیاز ها ومحکم نبودن آنها در خاک، جوانه های گل،توانایی کافی برای رشد ندارند،حتی برگ ها در سال اول دیرتر ازحد معمول ظاهر میشوند.
ویژگیهای گیاه زعفران
زعفران گیاهی چند ساله است که بیشتر در مناطق گرم وخشک می روید.گل زعفران بنفش رنگ است وبذر تولید نمیکند یا کمتر تولید میکند.به همین دلیل تکثیر زعفران به وسیله پیاز انجام میشود.پوشش گل از سه برگ وسه کاسبرگ  به رنگ بنفش تشکیل شده است.تعدادپرچم ها 3 عدد است.برگها بعد از گل ظاهر میشود.برگ ها مستقیم از روی پیاز ها خارج می شوند وساقه هوایی ندارد.
پیاز زعفران زیرزمینی گرد وتوپری است که پوسته های قهوه ای رنگ دارد.این پیاز مانند پیاز خوراکی لایه لایه نیست.قطر پیاز های جوان زعفران3-5 سانتی متر ومغز آن سفید رنگ است.برگ های زعفران تا ارتفاع 30-40 سانتی متر از سطح خاک رشد میکنند.

چگونه زعفران بکاریم - jkmt.ir
خواص دارویی زعفران
زعفران هضم غذا را آسان میکند.
در رفع بی خوابی وتشنج مفید است.
تقویت کننده کبد است.
برای درمان بیماریهای چشم استفاده میشود.
زعفران برای رفع سنگ کلیه استفاده می شود.
زعفران در ایجاد نشاط ،شادی وکم کردن افسردگی موثر است.


کاشت زعفران:
زمین مناسب برای کشت زعفران:
بوته زعفران می تواند در هر خاکی رشد کند؛اما بهترین خاک برای رشدزعفران خاک رسی شنی است.(یعنی سه قسمت رسی ویک قسمت شنی)زمینی که برای زراعت زعفران انتخاب میشود،باید حد اقل برای مدت 4 سال زراعی به کشت زعفران اختصاص داده شود،آفتابگیرودور از سایه درختان باشد.
آماده سازی زمین برای کشت:
در اوایل بهار،کودحیوانی پوسیده را به خاک بدهید؛سپس وغتی که خاک ،گاورو شد ،یعنی رطوبت خاک برای شخم مناسب شد،زمین را شخم بزنید تا کود با خاک مخلوط شود.اگربه هنگام شخم زدنزمین دارای کلوخ بود، با استفاده از ماله کلوخ ها را خرد وسطح زمین را صاف وهموار کنید؛سپس با فاصله دو هفته ،زمین را با گاوآهن در جهت عمود بر جهت شخم قبل،مجدداٌ شخم بزنید؛بعد از اینکه عملیات خاکورزی به خوبی انجام شد،زمین را کرت بندی کنید،یا اینکه با استفاده از وسایل مکانیکی مانند فاروئر،زمی را به صورت فارو در آورید.ابعاد کرت ها بستگی به شیب زمین دارد. در کشت جوی وپشته ای فاصله جوی هه از یکدیگربه طور متوسط 30-40 سانتی متر است.
در خرداد ماه در صورت مشاهده علف های هرز ، با آنها به صورت مکانیکی ویا بااستفاده از وسایل شخم سطحی مبارزه کنید.


چگونه زعفران بکاریم - jkmt.irنوع ومقدار پیاز زعفران
زعفران به وسیله بنه یا پیاز های توپر زیاد می شود.اندازهپیاز های زعفران متفاوت است.از اندازه یک فندق تا یک گردوبا هم تفاوت دارند.
پیاز هایی که انتخاب میکنید باید درشت تر از یک فندق (حدود 6 گرم) سالم بدون زخم وشاداب باشند.
بهتر است قبل از کاشت،پیاز ها را به وسیله سم های قارچ کش ضد عفونی کنید.پیاز های ریز پوک وزخمی را باید قبل از ضد عفونی برای تغذیه دام جدا کرد.
مقدار پیاز مورد نیاز برای کاشت بسته به ریزی ودرشتی از 10 تا 30 تن در هکتار متفاوت است.به طور معمول کشاورزان در روش سنتی در هر گودال، پیاز ها را به صورت دسته های3،5،7؛حتی 15 تایی میکارند.
زمان کاشت پیاز زعفران
پیاز زعفران از اوایل فصل تابستان تا اوایل فصل پاییزقابل کشت است.به شرط اینکه در طول این مدت رطوبتی به پیاز ها نرسد؛زیرا در صورت رسیدن رطوبت به پیاز ها قبل از پاییز خواب تابستانه شکسته می شود وپیاز تولید به برگ می کند.
روش های کاشت پیاز زعفران
1-روش کشت کرتی:
ابتدا به وسیله بیل یا گاوآهن شیاری به عمق 15-20 سانتی متر در زمین ایجاد کنید؛وقتی که شیار اول ایجاد شدشیار دوم را در کنار شیار اول ، با فاصله 30-35 سانتی متر از آن ایجاد می کنیم .شیار دوم و بقیه شیار ها را مانند شیار اول بکارید.پس از کاشت پیاز ها سطح زمین را با ماله صاف ویکنواخت کنید.
2-روش کشت جوی وپشته ای:
بعد از ایجاد جوی وپشته ها پیازهای زعفران را با فاصله 20-35 سانتی متری از یکدیگر بکارید.

چگونه زعفران بکاریم - jkmt.ir
عمق کاشت زعفران:
عمق کاشت پیاز زعفران باید طوری باشد که روی پیاز ها با 15-20 سانتیمتر از خاک پوشیده شود.در موقع کاشت،سر پیاز که دارای جوانه است به طرف بالا قرار گیرد.
کشت پیاز ها در عمق 20 سانتی متر سبب می شود که پیاز ها در زمستان از سرما و یخبندان و در تابستان از گرمازدگی در امان باشند.
آبیاری:
پس از کاشت پیاز ها بسته به سردی وگرمی هوا از اوایل تا اواسط مهرماه ، نخستین آبیاری زمین را انجام دهید.با توجه به اینکه پیاز ها در عمق 20 سانتی متری از خاک قرار دارند ،آبیاری باید سنگین انجام شود.اگر پس از آبیاری اول  در سطح خاک سله به وجود آید 3-4 روز پس از آبیاری باید به وسیله سله شکن یک نوبت سله شکنی انجام شودتا زعفران بهتر ویکدست سبز شود.
پس از آبیاری اول پیاز ها بیدار میشوند، ریشه می دوانند واز اواخر مهر ماه غده زعفران شروع به گل دادن میکند.هر غده به طور متوسط 1-2-3 گل می دهد.گل های زیبا زعفران صبح زود باز می شوند؛بنابرین بهتر است قبل از طلوع آفتاب گل ها برداشته شوند.در سال اول فقط پیاز ها ی درشت گل میدهند.پس از برداشت گل ها آبیاری نوبت دوم را انجام دهید. با پایان یافتن دوره گل دهی به مرور زمان برگ های باریک زعفران می رویند.
گیاه زعفران ساقه ندارد.برگ ها و دم گل از روی غده در غلاف سفید ونازکی از زمین می رویند.در پاییز پس از آبیاری دوم (زمستان وبهار تا اواخر اردیبهشت )چنانچه میزان بارندگی کم باشد هر 15-20 دقیقه یک بار باید مزرعه زعفران را آبیاری کنید.
در صورت وجود بارندگی به میزان بیشتر از 25 میلیمتر ومرطوب بودن سطح خاک آبیاری زمین باید به تعویق بیفتد.باید توجه داشته باشیدکه آبیاری را در شب های یخبندان انجام ندهید؛زیرا به پیاز زعفران آسیب وارد میشود.اگر بعد از آبیاری سله به وجود آید باید سله شکنی کنید.با سله شکنی کود حیوانی با لایه سطحی خاک مخلوط می شود.سله شکنی باعث می شود گل ها به آسانی از خاک بیرون بیایند.بعد از سله شکنی برای هموار کردن سطح خاک وچسباندن خاک به پیاز ها باید زمین را ماله بکشید.
کود دهی
برای تقویت بوته ها ودرشت شدن پیاز ها باید از کود اوره استفاده کنید.این کود را به میزان 100 کیلوگرم در هکتار ،در3نوبت (هر نوبتkg33) قبل از آبیاری نوبت دوم در سطح مزرعه پخش کنید.در صورت مصرف نکردن کود اوره در زمان آبیاری ،می توانید با محلول کود اوره با غلظت 5 در هزار طی 2 تا3 نوبت در ماههای بهمن واسفند ،نیاز گیاه به ازت را تامین کنید.
برداشت زعفران
گل دهی زعفران بعد از آبیاری نخست به فاصله 2-3 هفته متناسب با درجه حرارت هوا انجام می شود.گل ها در هوای نسبتا گرم دیرتر و در هوای نسبتا سردودر زیر سایه زودتر باز میشوند.هر غدر آبیاری اول دیرتر انجام می شود. به طور معمول دوره  گل دهی حدود15-20 روز ودوره برداشت حدود10-15 روز است.
در دوره برداشت تعداد گل ها در یک هفته بهاندازه ای زیاد میشود که گاهی در یک روز لازم است در 2 نوبت گل ها را برداشت کنید.
زمان وطرز برداشت گل ها
برداشت گل زعفران فقط با دست انجام می گیرد.بهترین
 زمان برداشت گل (به منظور حفظ مرغوبیت،عطر ورنگ زعفران) صبح خیلی زود وقبل از باز شدن غنچه ها است؛
زیرا جمع آوری غنچه ها آسان تر است وکلاله گل نیز کمتر
 آسیب میبیند.
قسمت قابل استفاده در گل زعفران کلاله قرمز رنگ آن به همراه میله خامه است .برای جدا کردن کلاله از گل باید سعی کنیدغنچه ها را در همان روزکه باز شده اند بچینید؛سپس لوله گل را با ناخن بشکافیدومیله سفید مادگی (خامه) را به همراه 3 کلاله قرمز رنگش از درون لوله گل بیرون آورید.
دسته کردن زعفران:
پس از جدا کردن مادگی آنها را در یک جهت روی هم بچینید به طوری که خامه ها روی یکدیگر وکلاله ها نیز روی هم قرار گیرند؛سپس دسته های زعفران را با نخ قرمزابریشمی یا نخ معمولی ببندید.
خشک کردن زعفران:
پس از دسته بندی زعفران دسته های زعفران را در سبدی که داخل آن را با پارچه نازکی پوشانیده ایددر سایه قرار دهید یا در اتاقی که حرارت آن با توجه به فصل سرما مناسب است آویزان کنید.
هرچند روز یکبار دسته ها را بر گردانیدتا دسته های زعفران خشک شوند.وقتی که رشته ها ی کلاله با فشار بین 2 انگشت خرد شوند؛میتوان گفت دسته ها خشک شده اند وآماده مصرف وعرضه بازار هستند.خشک کردن صحیح و دسته بندی مناسب زعفران اثر زیادی در کیفیت بازار پسندی آن دارد.
علف های هرز وآفت ها وبیماری های زعفران:
علف های هرز نقش مهمی در کم شدن رشد ومحصول زعفران دارند.بوته زعفران ظریف وکوتاه است وبه راحتی به وسیله علف های هرز ازبین می رود.برای مبارزه با علف های هرز 2 روش وجود دارد.
الف:روش مکانیکی
ب:روش شیمیایی 
الف:روش مکانیکی(وجین کردن ):نخستین وجین زعفران بعد از برداشت گل ها ،دومین وجین با فاصله حدود یکماه،وجین سوم به هنگام برداشت علوفه زعفران و آخرین وجین در صورت نیاز در فصل تابستان انجام دهید.
ب:روش شیمیایی:به هنگام خواب تابستانی زعفران،میتوانید از بعضی علف کش ها استفاده کنید.برای این کار بهتر است با کارشناسان حفظ نباتات مشورت کنید.
آفت های زعفران:
کرم پیازخوار:یکی از آفت های زعفران ،کرم پیاز خوار سفید رنگ است.این کرم در زیر خاک فعالیت می کند.پژمردگی زرد شدن برگها وخشکیدن ناگهانی آنها می تواند نشانه وجود این آفت باشد.
این آفت خسارت زیادی به گیاه زعفران وارد می کند.برای مبارزه با این آفت می توانید از سم سوین استفاده کنید.
خرگوش:تنها سبزی قابل توجه در فصل زمستان برگهای سبز زعفران است .خرگوش برای رفع گرسنگی علاقه وافری به خوردن این سبزی خوش خوراک دارد.
موش:موش ها از پیاز وبرگ های زعفران تغذیه می کنند.بهترین راه مبارزه با این حیوان استفاده از قرص های (تدخینی) در سوراخ ها وطعمه مسموم در لانه آنهاست.
بیماری های زعفران
سیاهک زعفران:مهمترین بیماری زعفران (سیاهک زعفران) است.این بیماری به صورت لکه های ریز قهوه ای رنگ وپس از مدتی به صورت سیاه رنگ بر روی برگ ها دیده می شود.
به محض دیدن این لکه ها بر روی برگ،برگهای آلوده را خارج کنید وآنها را بسوزانید. 
تشخيص زعفران :
چون زعفران بسیار گران قیمت می‌باشد، از قدیم سوداگران حقه باز در آن دستکاری می‌کردند و مجازات تقلب در زعفران گاهی حکم اعدام داشته‌است. مهم ترین تقلبی که به عنوان زعفران صورت می‌گیرد گل رنگ می‌باشد که شباهتی به زعفران دارد و می‌تواند ایجاد رنگ زرد کند.گاهی برای اضافه شدن وزن به آن روغن یا آب نبات و عسل اسپری می‌کنند. بهترین نوع زعفران زعفرانی است که به آن دختر پیچ می‌گویند یعنی صد درصد طبیعی است و سر ریشه دست نخورده‌است مانند رشته‌ای نخ قرمز است که پایین آن سفید و نیمه بالای آن قرمز است.

 

پیش بینی آب و هوا