منوي اصلي



دستورالعمل احداث،نگهداری،فرآوری و انبارداری باغ پسته
امتیاز کاربران به این مطلب: / 11
ضعیفعالی 

 

دستورالعمل احداث،نگهداری و فرآوری باغ پسته در مناطق مختلف ایران

موسسه تحقیقات پسته کشور سازمان تحقیقات وآموزش کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی

 

تهیه کنندگان:مهندس علی اسماعیل پور،مهندس مهدی بصیرت،مهندس علی تاج آبادی پور،دکتر امان اله جوانشاه،مهندس علی حیدری نژاد،مهندی عباس سعیدی،مهندس احمد شاکر اردکانی،مهندس ناصر صداقتی،مهندس فرامرز صالحی
 

مرحله کاشت:

 قبل از احداث باغ بررسی مسائلی از قبیل شرایط آب و هوایی،منطقه مورد نظر،عوامل اقتصادی،آزمایش خاک و آب،تسطیح و آماده سازی زمین،تهیه نقشه باغ بمنظور کاشت

نهال حائز اهمیت می باشند. 

آماده سازی زمین:

تسطیح زمین باغ و سپس حفر پروفیل جهت مشخص نمودن لایه های خاک و در صورت مطبق بودن یا وجود لایه های سخت باید با لودر کردن محل کاشت درختان،بافت یکنواختی را بوجود آورد.بهترین بافت خاک برای کاشت پسته بافت متوسط ( شنی لومی ) می باشد.زمین باید کاملاً تسطیح شود و چنانچه آب و خاک شیرین باشد،می توان کاشت مستقیم بذر در زمین اصلی را انجام داد و یا نهال کاشت نمود و اگر آب و خاک شور باشد حتماً باید نهال خزانه ای کاشته شود و در عرض جویها از همان ابتدا حدود 2- 5/1 متر باشد و نهال وسط جویها طوری کاشته شود که آب کاملاً اطراف آن را بگیرید. 

کیفیت آب:

با توجه به مقامت نسبی گیاه پسته نسبت به شوری،برای تولید محصول اقتصادی میتوان از آبهای شیرین تا آبهای باEC  هشت هزار میکروموس استفاده نمود.

 

کاشت:

1-در محل اصلی به صورت بذر { فقط در آب و خاک شیرین ( 4> EC  ) چهار هزار میکروموس
2-تولید نهال در خزانه و انتقال به زمین اصلی

3-کاشت در کیسه های پلاستیکی در محیط خزانه و سپس انتقال به زمین اصلی

4-تولید نهال به روش ریزازدیاری و کشت بافت در آزمایشگاه و گلخانه و سپس به زمین اصلی

    با توجه به کیفیت خاک ( شور،شور و قلیا ) و مدیریت آبیاری با آبهای شور،بهترین محل برای قرار دادن بذر و یا نهال در وسط نوار کشت می باشد.

 

فواصل کاشت:

3 تا 4 متر در بین درختان و 6 تا 7 متر بین ردیفها توصیه می شود.

 

زمان کاشت:

الف: به صورت بذر و در نیمه دوم اسفند تا اواسط فروردین ماه به عمق 3-2 برابر طول بذر.

ب:نهالها را میتوان در زمستان سال اول یا دوم به زمین اصلی انتقال داد.

بهتر است قبلاً محل کاشت خاک برداری شده ( گوده برداری ) و با مخلوطی از ماسه و کودهای حیوانی پوسیده و شیمیایی پر شوند،سپس بذر یا نهال بر روی آن کاشته شود.

 

آبیاری :

آبیاری گیاه پسته در دوران نهالی(سالهای اول و دوم کاشت) با دور آبیاری 7 روز انجام می گیرد. از سال دوم تا حدود 10 سالگی ( شروع محصول دهی اقتصادی) دور آبیاری 14 تا 20 روز یکبار بسته به نوع خاک اعمال می گردد در درختان بارور در ماههای تیر و مرداد دور آبیاری 25 تا 35 روز بسته به نوع خاک ( سبک تا سنگین) توصیه می گردد.در بقیه ماهها در طول فصل رشد دور آبیاری 30 تا 40 روز قابل توصیه است.نیاز آبی گیاه پسته نیز بسته به سن آن از نهال تا درخت بارور بین 3500 تا 9000 متر مکعب در هکتار در سال متغیر می باشد.


مرحله داشت:

پیوند و روش انجام آن در درخت پسته:
 

بهترین نوع پیوند،پیوند لوله ای وشکمی بوده که بسته به میزان رشد درخت در سن ( 2 تا 3 سالگی ) انجام می گیرد.

روش پیوند:

درختان در اسفند ماه سربرداری و در اواخر اردیبهشت ماه تا اواسط خرداد عمل پیوند انجام می شود. پشنهاد می گردد با توجه به اقلیم منطقه و سطح زیر کشت از ارقام زودرس،متوسط رس و دیررس پیوندک تهیه و در قطعات جداگانه پیوند گردند.

 

گرده افشانی:

با توجه به نیاز گرده افشانی و نوع رقم ماده لازم است به ازاء هر 15- 10 درخت یک درخت ماده گرده زا ( درخت نر ) پیوند زده شود گرده افشانی در پسته توسط باد انجام می گیرد.

 

مصرف کودهای شیمیایی:

به منظورتغذیه صحیح درخت پیشنهاد می شود با انجام آزمایش خاک و برگ توصیه های کودی صورت پذیرد.دستورالعمل کلی 300 گرم ازت خالص،300 گرم P205 ،300 گرمk20 ، 20 کیلوگرم کود حیوانی برای هر درخت مصرف شود.برای تعیین میزان عناصر پر مصرف از تجزیه خاک و برای عناصر کم مصرف تجزیه برگ توصیه می شود.

 

زمان کود دهی:

کودهای فسفاته، پتاسه ، میکرو و کودهای آلی در زمستان بصورت چاله کود یا در شیار کودی و کودهای ازته در سه قسط ( قسط اول همراه با آخرین آب قبل از سبز شدن درختان، قسط دوم در اواسط اردیبهشت و قسط سوم همراه با آخرین آب قبل از برداشت محصول به صورت گندم پاش جلو آب آبیاری داده شود).

 

هرس:

هرس فرم:

هدف از انجام هرس فرم، ایجاد اسکلت قوی و محکم، شکل مناسب ومورد نظر، تحریک رشد شاخه های مناسب برای ایجاد تاج متراکم و افزایش رشد شاخه های نگهداری شده می باشد.

شکل مناسب برای فرم درختان پسته فرم جامی می باشد. این شکل باعث به وجود آوردن  شاخه های بارده قوی و اسکلت مناسب می باشد.بنابراین هرس فرم جامی توصیه می شود.این عمل طی سالهای اول تا پنجمصورت می گیرد.

هرس فرم در سال اول پس از عمل پیوند در زمین اصلی صورت می گیرد.در فصل سال همین سال از ارتفاع 100- 90 سانتیمتر سربرداری صورت می گیرد و در دومین فصل خواب شاخه های جانبی اولیه ای که رشد یافته اند را بعنوان اسکلت اولیه درخت در نظر گرفته و آنها را از 30-25 سانتیمتر سر برداری می کنیم و در سومین فصل رشد پاجوشها حذف می شوند و در فصل خواب سوم هم ربرداری شاخه های رشد یافته سال دوم انجام می گیرد.

در سال چهارم مانند سال سوم پا جوش ها حذف شده و در فصل خواب سال چهارم شاخه های باریک و بلند و با رشد عمودی را حذف می کنیم و در سال پنجم هرس فرم بایستی تکمیل شده باشد.

 

هرس باردهی درختان پسته

به کلیه عملیاتی که بر روی درختان بارده به منظور قطع قسمتی یا تمام شاخه های درخت انجام میشود،هرس باردهی گویند.هرس باردهی پسته شامل هرس تنک شاخه،هرس سربرداری و حذف پاجوش و شاخه های خشکیده آلوده می باشد.

 

هرس تنک شاخه

هدف از این هرس کاهش تعداد شاخه های فرعی درجه دوم و سوم می باشد که بر حسب موقعیت، میزان رشد،وضعیت باردهی این عملیات بر روی آنها انجام می شود.این عملیات در دوره خواب زمستان و در سنین باردهی اقتصادی محصول انجام می شود.این عمل به منظور کاهش سال آوری توصیه شده و باعث رسیدن آب و مواد غذایی بیشتر به جوانه های گل در حال تشکیل برای محصول سال آینده می شود.

 

هرس سربرداری:

هدف در این روش جلوگیری از رشد رویشی بیش از حد جوانه انتهایی و تقویت جوانه های جانبی می باشد.این عملیات در فصل خواب درخت صورت گرفته و افزایش شاخه های جانبی و سطح باردهی ر به همراه دارد.هرس سربرداری برحسب نوع رقم و شرایط آب و خاک با شدت های متفاوتی صورت می گیرد.با هرس سربرداری شاخه های جانبی در سطح پایین درخت،از تماس با زمین آنها و آلودگی قارچی جلوگیری می شود.

هرس پا جوش ها:

از بین بردن شاخه های پا جوش که دارای رشد عمودی هستند و تنه جوشهایی که از شاخه های اسکلتی اولیه ایجاد می شوند و بر روی نفوذ نور به درون تاج اثر می گذارند و محل مصرف قوی مواد غذایی و آب می باشند الزامی می باشد.

کنترل علفهای هرز: به صورت مکانیکی و شیمیایی در طول سال انجام می شود.
 

 

کنترل آفات:

الف:پسیل معمولی پسته( شیره خشک ) :

سمپاشی نقاط آلوده باغ زمانیکه روی 50 % از برگهای درختان بطور متوسط 10 تا 15 پوره آفت وجود داشته باشد.

نوع سموم:

میتاک 5/1 در هزار، کنسالت 5/0 در هزار، دارتون 5/2 در هزار، موسیپیلان250 گرم در هزارو آکتارا 3/0 در

هزار.

 

ب- زنجیره پسته ( شیره تر )

 بهترین زمان مبارزه هنگامی که 50 درصد از پوره ها از تخم خارج شدند و در صورتی که جمعیت بالا باشد بر علیه حشرات کامل قبل از تخم ریزی یعنی در زمان ظهور جوانه ها تا آغاز گل کردن درختان می توان مبارزه شیمیایی انجام داد.

نوع سم:

زولون 2 در هزار، اندوسولفان 5/2 در هزار و دارتون 5/2 در هزار.

 

ج- سن های زیان آور پسته:

شامل سن سبز، سبز قرمز و سن قهوه ای بوده برای مبارزه با آنها می توان علفهای هرز را در اوایل فصل قبل از هجوم سن ها و در اواخر فصل پس از برداشت محصول ( از بین بردن کانون های زمستانگذرانی) از سطح باغ با روش شیمیایی یا مکانیکی کنترل نمود.
 

نوع سم:

در صورت نیاز با توجه به تراکم جمعیت آفت و مرحله رشدی میوه پسته ( از اول فصل تا 25 روز قبل از برداشت محصول) با سم آندوسولفان 5/2 در هزار سمپاشی گردد.

 

د- پروانه چوبخوار پسته:

لارو آن وارد سرشاخه شده و از مغز محور چوب و خوشه تغذیه می نماید. 

نوع سم:

در اوایل بهار و پس از ریزش بیش از 50 % گلبرگها با استفاده از حشره کش لاروین 5/1 در هزار می توان بر علیه آفت مبارزه نمود.

 

ه- شپشک واوی و کنه ای پسته:

زمانی که 50% از پوره ها از تخم خارج شده اند می توان بر علیه این دو آفت مبارزه نمود.

نوع سموم:

اتیون 2 در هزار+ 5 در هزار روغن ولک و یا دیازینون 5/1 در هزار + 5 در هزار روغن ولک

 

و- پروانه میوه خوار پسته:

بهترین زمان مبارزه با این آفت یک هفته بعد از پیک خروج حشرات کامل تقریباً مصادف با تشکیل دانه های پسته ( اواخر فروردین ) می باشد.

نوع سموم:

میتاک 5/1 در هزار و یا متاسیستوکس 5/1 در هزار.

 

ز- سوسک سرشاخه خوار پسته

بهترین روش مبارزه هرس شاخه های ضعیف شده روی درختان و سوزاندن آنها می باشد.در صورتی که نیاز به مبارزه شیمیایی باشد می توان اواسط اردیبهشت از ترکیب زیر برای مبارزه اسفاده نمود.

نوع سم:

 آندوسولفان 5/2 در هزار + صابون مایع 5/3 در هزار + 10- 15 لیتر در هزار

 

کنترل بیماریها:

پوسیدگی طوقه (گموز) و ریشه پسته:

قارچ عامل این بیماری می تواند درختان پسته را در سنین مختلف مبتلا نماید.

بهترین روش مبارزه با این بیماری رعایت موارد پیشگیری در زمینه کاهش رطوبت و خشک نگه داشتن طوقه درختان می باشد.

-نماتدهای مولد غده ریشه پسته

- این نماتدها باعث غده ای شدن ریشه های پسته می گردند.

نحوه مبارزه :

1 – استفاده از پایه های مقاوم

2- عدم کشت پسته در زمین های شنی

3- استفاده از کود پتاسه

4- استفاده از سم راگبی 5-  15 گرم در متر مربع

 

آلودگی میوه پسته به آفلاتوکسین

آفلاتوکسین نوعی زهرابه ای است که توسط تعدادی از قارچ های گروه آسپرژیلوس تولید می شود.

نحوه مبارزه:

بهترین و مهمترین روش های جلوگیری از آلودگی میوه پسته به قارچ مولد زهرابه آفلاتوکسین رعایت مسائل بهداشتی و پیشگیری است که می توان مدیریت تغذیه و آبیاری،هرس مناسب،برداشت به موقع و انتقال سریع پسته به ترمینال و فرآوری مناسب را نام برد.

 

مرحله برداشت:

علائم رسید میوه و زمان برداشت:

در زمانیکه 70 تا 60 درصد پوست رویی میوه پسته به راحتی از پوست سخت استخوانی جدا شود،بهترین روش برداشت می باشد.

 

روش برداشت:

الف:برداشت به وسیله دست:

پس از رسیدن محصول، برداشت آن باید سریعاً انجام گیرد. عملیات برداشت به وسیله کارگر با رعایت کامل اصول بهداشتی انجام می شود.

ب: برداشت مکانیزه:

برداشت مکانیزه بوسیله تکان دهنده های شاخه و یا تکان دهنده های تنه انجام می گیرد، تکان دهنده های شاخه به وسیله خود فرد حمل می شود و از یک بازوی بلند که در انتهای آن گیره نعل مانندی نصب شده تشکیل گردیده است که شاخه درخت درون آن قرار می گیرد و با ایجاد لرزش، محصول به صورت دانه ای از درخت چیده می شود.در خصوص تکان دهنده های تنه نیز روش به همین صورت است با این تفاوت که به وسیله ماشین حمل شده و تنه درخت را گرفته و با لرزشی که ایجاد می کند میوه ها را بر روی چادری که دور تا دور درخت قرار می دهد می ریزد.

 

مرحله پس از برداشت:

حمل و نقل و فرآوری:

محصول برداشت شده بلافاصله بعد از برداشت باید به ترمینال منتقل شود و عملیات فرآوری که شامل پوست گیری،شستشو، جداسازی، خشک کردن و درجه بندی محصول می باشد با دستگاههای مکانیزه روی آن صورت گیرد.

بسته بندی و انبارداری:

محصول جهت نگهداری و عرضه به بازار بایستی در کیسه های پلاستیکی سالم و بهداشتی بسته بندی و جهت جلوگیری از آلودگی محصول در انبارهای استاندارد با دمای کمتر از 10 درجه سانتیگراد و در شرایط رطوبت نسبی پایین ( کمتر از 65 درصد ) بر روی پالتهای چوبی یا فلزی نگهداری شود.

 

پیش بینی آب و هوا