سياهك پنهان گندم :
يكي از مهم‌ترين بيماريهاي گندم در دنيا مي‌باشد،
به آن سياهك بد بو (stinking smut ) هم گفته مي‌شود در فرانسوي به نام Chatbon و به انگليسي loose smut خوانده مي‌شود.
در سال 1755 توسط تيلت(Tillet ) تشخيص داده شود و در سال 1326 توسط اسفندياري گزارش شد .
اسپورهاي قارچ شديداً قابل اشتعال مي‌باشد و با كوچكترين جرقه در كمباين با ماشين خرمن كوبي سبب آتش سوزي مي‌شود.
علائم بيماري:
بوته‌هاي آلوده معمولاً چندسانتيمتر از گياه سالم كوتاهتر هستند گاهي به نصف تا يك چهارم طول بوته‌هاي سالم تقليل پيدا مي‌كند.
ريشه گياه‌هاي آلوده كاملاً رشد نمي‌كند و پنجه زني گياه گاهي افزايش پيدا مي‌كند، در گلهاي آلوده مادگي درازتر و تخمدان بلند و پهن‌تر و به رنگ سبز مي‌باشند، رنگ بوته‌هاي آلوده به جاي سبز مايل به آبي مي‌باشد.
دانه‌هاي آلوده در اثر وجود ماده تري متيل آمين بوي ماهي فاسد شده را مي‌دهند.
عامل بيماري:
تا به حال چهار گونه قارچ عامل سياهک مخفي گندم در ايران گزارش شده است
Tilletia caries,T. foetida,T. controversaتا قبل از سال 1368 معرفي شده بودند.
در سال 1368 گونه T.triticoidesتوسط پورجم از مزارع آبي و ديم مناطق شمال غرب و غرب کشور جمع آوري و معرفي شد.
زيست شناسي:
زمستان گذراني اغلب به صورت تليوسپور در روي بذر و گاهي در خاك مي‌باشد و مي‌تواند تا 5 سال بقاءخود را حفظ كند دوام اسپور در مناطق مرطوب كمتر است.
با كشت بذر آلوده (كلاميدو اسپورها) تليوسپورها جوانه زده و توليد بازيد مي‌كنند كه روي آن 8 تا 16 بازيديسپور نخي شكل به نام اسپوريديوم اوليه تشكيل مي‌گردند و ار آنها اسپوريديم‌هاي ثانويه توليد مي‌شود پس از جوانه زدن بذر وارد گياهچه مي‌شوند و از طريق بين سلولي خود را به مريستم انتهايي مي‌رسانند و در نهايت تليوسپورها را مي‌سازند.
کنترل:
استفاده از قارچ کش هاي مختلف براي ضد عفوني بذر
قارچ کش هاي ويتاواکس،ويتاواکس تيرام،پنتا کلرو نيترو بنزن(PCNB ) و مانکوزب به نسبت دو در هزار موثر هستند.
تهیه و تنظیم:مهندس فاطمه سمیعی